Bel ağrısı toplumda çoğu zaman bel fıtığıyla eş anlamlı görülüyor. Ancak uzmanlara göre her bel ağrısının altında yapısal bir sorun yatmıyor. Dr. Öğr. Üyesi Nursel Öziri, bel ağrılarının büyük bölümünün yaşam tarzı, kas dengesi ve günlük alışkanlıklarla ilişkili olduğunu belirterek, gereksiz hareketsizlik ve bilinçsiz egzersizlerin iyileşme sürecini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
BEL AĞRISI YAYGIN AMA YANLIŞ BİLİNİYOR
Her yaş grubunda sık görülen bel ağrısı, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor. Araştırmalar, bireylerin yaşamları boyunca bel ağrısı yaşama oranının yüzde 70’in üzerinde olduğunu gösteriyor. Buna rağmen toplumda bel ağrısı çoğunlukla doğrudan bel fıtığı ile ilişkilendiriliyor.
Bilimsel veriler ise bel ağrılarının büyük bölümünün “spesifik olmayan bel ağrısı” olarak tanımlandığını ve tek bir yapısal nedene bağlanamadığını ortaya koyuyor.
Öziri, kas-iskelet sistemi sorunları, hareketsiz yaşam, stres, uyku düzeni ve fiziksel kondisyon gibi birçok faktörün bel ağrısının oluşumunda birlikte rol oynadığını belirtiyor. Bel fıtığının ise genellikle bacağa yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve kas gücünde azalma gibi sinir kökü bulgularıyla kendini gösterdiğini ifade ediyor.
MR SONUCU HER ZAMAN AĞRININ NEDENİ DEĞİL
Görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bel ağrısı yaşayan birçok kişiye MR çekiliyor. Ancak Öziri, MR raporlarında görülen her fıtık bulgusunun ağrının kaynağı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Yapılan çalışmalar, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde bile disk taşması ve dejeneratif değişikliklerin görülebildiğini gösteriyor. Bu nedenle tanının yalnızca görüntüleme ile değil, ayrıntılı klinik değerlendirme ile konulması gerekiyor.
HAREKETSİZLİK İYİLEŞMEYİ GECİKTİRİYOR
Toplumda yaygın olan “ağrı varsa hareket edilmemeli” düşüncesinin doğru olmadığını belirten Öziri, kontrollü ve planlanmış hareketin iyileşme sürecini desteklediğini ifade ediyor.
Karın, bel ve kalça çevresini kapsayan core kaslarının güçlendirilmesi omurga stabilitesini artırıyor. Fizyoterapist eşliğinde uygulanan klinik pilates temelli egzersizlerin bel ağrısının azaltılmasında etkili olduğu belirtiliyor. Ayrıca doğru postür alışkanlıklarının kazanılması bel sağlığının korunmasında kritik rol oynuyor.
Uzun süre oturmak, telefona eğilerek bakmak ve ergonomik olmayan çalışma koşulları omurga üzerindeki yükü artırıyor.
BEL KITLATMA KALICI ÇÖZÜM DEĞİL
Sosyal medyada sıkça karşılaşılan manuel manipülasyon uygulamaları bazı kişilerde kısa süreli rahatlama sağlayabiliyor. Ancak bu yöntemlerin tek başına kalıcı çözüm olmadığı ve mutlaka uzman fizyoterapistler tarafından uygulanması gerektiği vurgulanıyor. Kalıcı iyileşmenin egzersiz ve rehabilitasyon programlarıyla mümkün olduğu ifade ediliyor.
HER EGZERSİZ HERKESE UYGUN DEĞİL
Her bireyin kas yapısı, hareket kapasitesi ve yaşam koşulları farklılık gösteriyor. Bu nedenle standart egzersiz programları herkeste aynı sonucu vermeyebiliyor.
Öziri, bel ağrısı yaşayan bireylerin doğrudan genel spor programlarına yönelmesinin riskli olabileceğini belirtiyor. Fizyoterapistlerin bireyi bütüncül olarak değerlendirerek kişiye özel rehabilitasyon programı oluşturmasının önemine dikkat çekiliyor. Bel ağrılarının visseral, somatik ya da mekanik nedenlerle ortaya çıkabileceği, değerlendirme sürecinin fiziksel olduğu kadar psikososyal faktörleri de kapsaması gerektiği ifade ediliyor.
BU BELİRTİLER VARSA GECİKMEDEN DOKTORA BAŞVURUN
Uzmanlar, şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini belirtiyor:
- İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma
- İlerleyici bacak güçsüzlüğü
- Parmak ucu ya da topukta yürüyememe
- Travma sonrası gelişen ağrı
- Gece artan veya gün içinde hiç azalmayan ağrı
Bel ağrısı çoğu zaman basit nedenlere bağlı olsa da, doğru değerlendirme ve kişiye özel yaklaşım iyileşmenin temelini oluşturuyor. MR görüntüsü tek başına karar verdirici değil; bütüncül klinik değerlendirme esas kabul ediliyor.
